Home of the Tongan Catholic Schools Community

Ko ha ngaahi la'i'ata 'o ha ni'ihi ne nau ako he 'Apiako Popi,

Kolofo'ou 'i Nuku'alofa he tu'anga ko 'ena 'oku 'i ai 'a e Falelotu Pasilika 'o Sangato Patua he 'aho ni, pea ai mo hono Va'a ki he konga ne 'iloa ko e Holo 'Asisi.

Ko e la'ita 'eni 'oku fakafuofua ne faitaa'i he 1940 tupu, pea ko e taimi 'eni ne maa'imoa ako atu ki ai 'a e Kuini he 'aho ni ko e Fehuhu 'a Siaosi Tupou V, Kuini Halaevalu Mata'aho, pea folau atu mei ai 'o hoko ako 'i Nu'usila, pea toki foki mai 'o Ta'ane mo e La'a Kuo Unga Fonua, Tama Tu'i ko Taufa'ahau Tupou IV. 

Ne to e 'i he 'Apaiko Popi pe foki 'i he Lolo 'a Halaevalu 'i Neiafu 'a Mata'aho kimu'a ia pea ne toki hu ki he 'Apiako Popi 'i Nuku'alofa.

'Oku 'ikai ke 'asi 'a e Kuini he la'ita ko 'eni mo hono ngaahi kongokonga kehe 'i he Kaleli (Gallery) 

Ne 'i ai foki mo ha 'apiako pehe ni 'i Ha'apai mo Vava'u ki he hou'eiki fafine 'o e ongo motu tala'a ni. 

Ko e kau finemui 'eni 'oku lava ke 'ilo'i he la'itaa ni:

Ko Milika Teu Lafitani pea ko e fa'e ia 'a Siosiua Lafitani (Sangato Soane) mo hono fanga tuofafine mo e tehina; ko Lesieli Tupou 'Ata'ata fa'e 'a Mele Kite, Kalo Sitauti, etc., pea ko e kui 'a Sisikula Mailau Tupou (Sangata Malia); ko Sivi Taumoepeau 'a ia ko e fa'e ia 'a Seonala Taumoepeau (Sangata Malia); mo 'Aiona Koloamatangi Pelesikoti ko e fa'e ia 'a e Taupo'ou ko Leiola Pelesikoti Fifita (Sangata Malia) pea mo Peatalita Pelesikoti Tu'inukuafe (Sangata Malia).

'Oku nofo Kenipela katoa 'a Sivi mo 'Aiona pea kuo 'osi malolo foki 'a Milika ia 'i Sene he 1983.

'Oku kei laumalie foki 'a Vahoi Tupou Naufahu 'i Kenipela, ko e fa'e ia 'a Kafaika Naufahu (Sangata Malia), pea na'e kau mo ia he to'u ko 'eni 'o Milika mo Tupou 'oku nau tu'u mei he 'otumui, ka ne 'ikai ke 'asi he faita ko 'eni. Pea 'oku to e nofo Kenipela foki mo Langama Vea ne kau mo ia he kau ako ko'eni, ka 'oku 'ikai ke 'asi mo ia.

Pea pehe foki kia Sela Wolgram Tuita kuo 'osi malolo mo ia 'i Kenipela he 2003, ka ne ako mo ia 'i he 'Apiako Popi 'a e Lolo 'a Halaevalu, fa'e 'a Afukiha'apai Tuita (Sangata Malia) pea mo e fa'e 'a Luseane Halaevalu Tuita ko e hoa 'o Siosiua Lafitani..

Ne nofo foki 'a e fakamamafa e ako ni 'i hono ako'i e lea faka-Pilitania, mo e ngaahi lesoni fakako kehe pe, pea mo ha fakamamafa he ngaahi lesoni fekau'aki mo e mo'ui fakapotopoto, fakahaisini mo fakalakalaka 'i he nofo 'api 'a fafine.

Mou kataki kapau 'oku ai ha taha te ne 'ilo ha ni'ihi 'i he ngaahi la'i'ata ko 'ena, pe ko ha'o fa'e pe kui, pea ke fakaha mai. 'Oku fai 'a e feinga kia 'Aiona mo Sivi kena to e fakalau mai e ngaahi hingoa.

Ko Milika Teu Lafitani 'ena 'oku tu'u taupotu to'ohema 'i he 'otumui pea ko Lesieli Tupou 'Ata'ata 'ena 'oku fika tolu ki he tafa'aki hema 'o Milika, 'a ia ko e mata'u ia 'o kitautolu mei heni. Ko 'Aiona Koloamatangi Pelesikoti 'oku ulo e maama 'i hono kongaloto ka 'oku tu'u mei mui ai, pea ko Sivi Taumoepeau 'eni he taupotu (tuliki ki lalo) ki he mata'u 'o e 'otumu'a 'oku nau tangutu.

Ko 'Aiona Koloamatangi Pelesikoti 'ena 'oku taupotu ki hema he 'uluaki laine 'oku tu'u mei mui, pea ko Sivi Taumoepeau 'ena 'oku 'i he tuliki mata'u 'o e 'otu 'uluaki 'oku ta'utu ('eni pe he tuliki mata'u ki lalo).

Ne lahi pe 'a Milika ia 'ia 'Aiona, Sivi pea mo Langama. Ne to'u 'a Milika ia mo Vahoi Tupou Naufahu pehe kia Sela Wolfgram Tuita, pea mei to'uako tatau kinautolu mo e Ta'ahine Kuini Fehuhu lolotonga, Mata'aho Halevalu.